کارشناسان علو اجتماعی از درختکاری به عنوان یکی از فرصت های ایجاد همدلی و افزایش مشارکت های اجتماعی یاد کردند که پیونددهنده تعاملات اجتماعی است.

آبیاری فضای سبز

سبزی درختان در محیط های شهری نمادی از زندگی را در ذهن شهروندان مجسم می کند. با نهادینه کردن فرهنگ درختکاری به عنوان یک کار مشارکتی و گروهی پیوند عمیقی بین مردم و طبیعت و داشتن فضاهای شهری مطلوب به وجود می آید. هر چه این پیوندها گسترده تر و عمیق تر باشد تاثیرات مثبت تری بر خانواده و نهادهای دیگر برجا می گذارد. با توجه به تغییر و تحولاتی که در سبک زندگی امروز رخ داده است، اعضای خانواده ها و افراد جامعه به سوی فردگرایی و خود محوری در حال حرکت هستند و از سوی دیگر مشارکت در چنین اموری رنگ باخته است. از این رو برای داشتن جامعه ای به دور از هر گونه آسیب و معضل، فرهنگ درختکاری باید در قالب نمادین و با همکاری اعضای یک خانواده رنگی دوباره به خود بگیرد.

ارتباط فضای سبز با مشارکت های اجتماعی

«با توجه به این که اکثر شهرها در سده های گذشته از یک شهر چند هزار نفری به یک کلانشهر تبدیل شده است و بسیاری از تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را پشت سر گذاشته به شکل ناموزون گسترش پیدا کرده است بسیاری از سنت های بومی، خانوادگی و قدیمی ساکنان از بین رفته است.

دکتر عالیه شکر بیگی جامعه شناس و مدرس دانشگاه در مورد تعریف مشارکت می گوید: مشارکت یعنی فرآیند سازمان یافته ای که از سوی افراد جامعه به صورت آگاهانه، داوطلبانه و جمعی با در نظر گرفتن اهداف معین و مشخص به منظور سهیم شدن در یک مساله صورت می گیرد. مشارکت های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی همگی بر مشارکت خانوادگی تاکید دارند. مشارکت اجتماعی بیشتر به جنبه های داوطلبانه، فعالانه و آگاهانه مسئولان امور می پردازد.

در حقیقت مشارکت وسیله ای است که شهروند بی تفاوت را به فردی آشنا به حقوق و مسئولیت اجتماعی تبدیل می کند. از این رو فرد با احتیاط بیشتر در محیط رفتار می کند و مسئولیت بهسازی را با همیاری دیگران به عهده می گیرد. مشارکت نیروی متشکل و سازمان یافته ای است برای دستیابی به شرایط مساعدتر و زندگی با برنامه ریزی بهتر، این ابزار قدرتمند بستری می شود برای اصلاحاتی که باعث توانمندی مردم یک جامعه خواهد شد.

این جامعه شناس در ادامه می گوید: همه اینها نشان دهنده این است که افراد یک جامعه به نوعی هدف بهتر ساختن محیط اجتماعی را مد نظر دارند. درختکاری یکی از مباحث مهم مشارکت به شمار می رود. درخت و درختکاری در فرهنگ ایرانیان نمادی از رویش، زایش، خلق، اعتماد، ادب و دوستی به شمار می رود. اگر درختکاری که نماد رویش است در چارچوبی منظم در کنار اعضای خانواده و با خانواده مشارکت خانوادگی صورت گیرد پیامدهای مثبتی برجا خواهد گذاشت.

گلدان فضای سبز

دکتر شکر بیگی با بیان این که در اصل خانواده در روابط خود از فرد گرایی خارج شده و در یک امر دسته جمعی شرکت می کند و این موضوع تعلق اجتماعی افراد را نیز برمی انگیزد، اضافه کرد: درختکاری به صورت گروهی در جامعه احساس تعلق اجتماعی را افزایش می دهد و نوعی ساختن اجتماع به شمار می رود. در کلانشهری مانند تهران که سالانه جان بسیاری از شهروندان به علت آلودگی، استرس و… به خطر می افتد مسلما امری مانند کاشتن درخت در تعدیل آلودگی هوا و احساس آرامش موثر است. اگر این کار گروهی توسط خانواده صورت گیرد زمینه ساز تقویت اعتماد اجتماعی می شود.

«اعتماد اجتماعی یعنی این که انسان نوعی صداقت، راستی و درستی را در کنش و عملکرد خود و در نظام اجتماعی به بار آورد. وقتی این کنش صادقانه و اعتمادگرایانه در قالب مشارکت خانوادگی باشد پیامدهای مثبتی برای فرهنگ سازی در زمینه اعتماد خانوادگی و اجتماعی دارد.

دکتر شکربیگی تصریح می کند: وقتی چنین امری در قالب مشارکت شکل گیرد یعنی مکانیزم های مشارکتی توسعه پیدا کند و شرکت دادن مردم در حوزه های عمومی صورت گیرد بازسازی ذهنی در میان اعضای یک خانواده اعم از کودکان، نوجوانان و جوانان پیش می آید و آن ها شهر را متعلق به خود می دانند و افراد خود محور احساس وابستگی به شهر پیدا می کنند. بدیهی است این حرکت خود محوری مردم را می شکند و در این بین نقش رسانه ها به عنوان یک متغیر کنترل کننده تاثیر گذار خواهد بود. اطلاع رسانی عمومی در این زمینه به منزله رویش و زایندگی در جامعه شهری تاثیرات چشمگیری خواهد داشت. مشارکت خانواده در درختکاری در سطح شهروندی حس همیاری جمعی را بالابرده و در مقابل منفعت طلبی فردی، خانوادگی و خویشاوندی شکسته می شود.

دکتر شکربیگی در پایان خاطر نشان می کند: درختکاری در سه سطح فردی، میانه و کلان باید مورد بررسی قرار گیرد. در سطح کلان کاشتن یک بذر راهی جدید برای مشارکت و مدیریت شهری باز می کند و مشارکت های بعدی را در محله ها، از طریق شورای شهر و شورایاری بسیار عینی تر نشان می دهد. در سطح میانه باید اشاره کرد برقرار کردن رابطه با سازمان ها و نهادهای محلی پیوند می خورد که نمادی از سازندگی، رشد و توسعه است. در سطح فردی هم بر روابط بین اعضای یک خانواده تاثیر می گذارد و روابط را مستحکم تر و پیوندهای اجتماعی را بالاتر می برد.با کارهایی مانند درختکاری یک نوع سرمایه اجتماعی در میان خانواده ها شکل می گیرد و شکاف ها به تدریج کمرنگ می شود.

 

 

  پرینت

https://shahrkhan.ir/49244