معضلات جمع آوری و تفکیک زباله ها
نویسنده:
در میان تلی از زباله به دنبال روزی خود می گردد و بیتوجه به اطراف، سطل بزرگ زباله را بالا و پایین میکند و این تکرار زندگی روزانه تمام کسانی است که به اسم «بازیافتی» در خیابان ها روانه اند تا لقمه نان خود را از میان انبوه زباله ها پیدا کنند.
در کشور ما از دیرباز نان را از زباله ها تفکیک میکردند و در زمینه تفکیک زباله های تر و خشک و دیگر زباله ها نیز در یک دهه اخیر اقداماتی صورت گرفته که البته هنوز جای کار بیشتری دارد. یکی از فواید بازیافت، صرفهجویی در مصرف انرژی است. البته برای بازیافت مواد زاید هم به مقداری انرژی نیاز است اما انرژی لازم برای بازیافت زباله خیلی کمتر از انرژی مورد نیاز برای تولید محصولات جدید از مواد خام است.
نکته قابل توجه تفکیک زباله ها این است که اگر تفکیک و جداسازی زباله ها از مقصد لازم است چرا در تمام نقاط شهر و یا روستاها انجام نمی گیرد و اگر تفکیک زباله ساماندهی شده و لازمالاجراست، چه مانعی برای تفکیک غیراصولی دوره گردان یا به اصطلاح نان خشکی ها گذاشته شده است. این شغل چند سالی است نان عده زیادی از خانوادهها را در حاشیه شهرها و روستاها تأمین می کند و بهصورت کاملاً غیربهداشتی و غیراصولی انجام میشود.
در این میان، علاوه برجمع آوری ناقص پسماند که نیاز به رسیدگی و ساماندهی اساسی دارد، در برخی از محله های شهر این زباله های تفکیک شده نیز با سلیقه شخصی جدا می شود و باقی آن دوباره به سطل زباله برمیگردد که خود تبدیل به مشکلی جدید شده است و این روزها عده زیادی از همسایهها در مورد آن صحبت میکنند و شاید سازمان بازیافت که طبق برنامهای مدون و اصولی و با صرف هزینه های بسیار این پروژه را انجام داده است، از این کار باخبر نباشد.
از دیگر معضلات جمع آوری زباله مدیریت نشدن جداسازی زبالهها در ادارات و مراکز صنعتی و آموزشی است. روزانه میلیونها تن زباله تفکیک نشده از ادارات و سازمانها وارد چرخه زباله میشود و هدر می رود و این تفکیک باید جای خود را در ادارات و سازمان ها و مدارس نیز باز کند و به اهدای یک ظرف مخصوص کاغذ باطله که متصدی ای هم برای جمعآوری آن وجود ندارد، بسنده نشود.
اگر این زبالهها و پسماندها قبل از اینکه روی هم انباشته شوند، از هم تفکیک شوند عملیات بازیافت موفقیت آمیزتر صورت خواهد گرفت. پس باید برای جمعآوری و دفع آنها گامهای اساسی و مؤثری در زمینه کنترل پسماندها برداشت.
مشکل تفکیک نکردن زبالهها تنها به مناطق مسکونی و شهری ختم نمیشود و شهرکها و مناطق صنعتی که کارگران و کارخانههای زیادی دارند خود از تولیدکنندگان زباله هستند.
از طرفی کنترل نکردن پسماند و زبالهها در مناطق صنعتی، شرکتها و مناطق شهری باعث زیانهای روز افزون بهداشتی و اقتصادی شده است. روزانه بر حجم انباشت این زبالهها و پسماندها افزوده میشود و متأسفانه هزینه های گزافی را برای جمع آوری و دفع آنها روی دست شهرداری ها می گذارد.