اخبار جعلی و ساختگی با هدف گمراه کردن و به منظور آسیب‌رساندن به یک آژانس، نهاد، یا شخص، یا به‌دست‌آوردن اهداف مالی یا سیاسی نوشته و منتشر می‌شود و اغلب با استفاده از سرفصل‌های حساس و نادرست جهت افزایش خوانندگان، اشتراک‌گذاری آنلاین و درآمد بر اساس کلیک روی اینترنت منتشر می‌شوند. در واقع به لطف فناوری مدرن، ما در عصری از ارتباطات باورنکردنی و دریایی از اطلاعات به سر می‌بریم، اما طنز ماجرا این است که به‌رغم دسترسی به اطلاعات گسترده، حجم اطلاعات نادرست بسیار بیشتر از اطلاعات تایید شده و معتبر است.

در جهان امروز، اطلاعات به ظاهر معتبر زیادی وجود دارد که پس از بررسی‌های بیشتر، معلوم می شود که آن اطلاعات نادرست بوده‌اند و از طرف دیگر حجم و تعداد اخبار جعلی با سرعت باورنکردنی افزایش یافته است.

براساس گزارش «آماندا دی سیلوسترو» در «مجله موتور جستجو»، در سراسر جهان حدود 76 درصد از مردم نگرانی‌های خود را در مورد استفاده از اطلاعات نادرست یا اخبار جعلی اعلام کرده‌اند که این میزان بالاترین رقم بی اعتمادی شهروندان به خبرها در تمام دوران است. کتابخانه دانشگاه میشیگان نیز در راهنمای تحقیقاتی خود، اخبار جعلی را به عنوان «آن دسته از اخبار دروغین توصیف می کند که ساختگی، بدون حقیقت، منابع یا نقل قول معتبر است.»

چگونه خبرهای جعلی گسترش یافت؟

اینترنت و رسانه های جدید دیداری و شنیداری نحوه ایجاد اخبار جعلی را تغییر و در واقع گسترش دادند. قبل از فراگیری اینترنت، شهروندان تمایل داشتند اخبار خود را از منابع رسانه‌ای نوشتاری مورد اعتماد مانند روزنامه‌ها و مجلات دریافت کنند و بر این اساس روزنامه نگاران ملزم به رعایت قوانین سختگیرانه بودند.

با این حال، اینترنت راه‌های جدیدی را برای انتشار، اشتراک‌گذاری و استفاده از اخبار و اطلاعات فراهم کرد.

در واقع اطلاعاتی که در فضای مجازی و اینترنت منتشر می‌شوند، به طور کلی بدون مقررات سختگیرانه و استانداردهای سردبیری منتشر می‌شوند. این روزها بسیاری از مردم اخبار را از رسانه‌های اجتماعی و سایر منابع آنلاین دریافت می‌کنند، اما تشخیص اینکه کدام گزارش و خبر معتبر و کدام‌ها نادرست است، آسان نیست.

اخبار جعلی چگونه کار می‌کند؟

اخبار جعلی اغلب از طریق وب سایت های خبری جعلی که در تلاش برای کسب اعتبار ظاهر خود را از منابع خبری معتبر تقلید کرده‌اند،‌ منتشر می‌شود. طبق تحقیقات، رسانه‌های اجتماعی اطلاعات و ادعاهای نادرست را سریع‌تر از اخبار واقعی منتشر می‌کنند، این موضوع بدین خاطر است که معمولا سازندگان خبرهای جعلی به جذاب بودن آن‌ها توجه زیادی دارند و تلاش می‌کنند تا خبرهای جعلی را با بیان و زمینه مکانی و زمانی جذابی عنوان کنند.

به‌دلیل جذابیت، اخبار جعلی به سرعت پخش می‌شوند زیرا معمولاً برای جلب توجه و احساسات طراحی شده‌اند، به همین دلیل است که خبرها و گزارش‌های جعلی اغلب محتواهای عجیب و غریبی را ارائه می دهند و این خبرها خشم یا ترس خواننده را برمی‌انگیزند.

سایت کاسپراسکای با اشاره به اینکه روبات‌های رسانه‌های اجتماعی می‌توانند اخبار جعلی را منتشر کنند،‌ نوشته است که این پلتفرم‌ها بدون توجه به اعتبار منابع، مقالاتی را تولید و منتشر می‌کنند. روبات‌ها می‌توانند حساب‌های جعلی را به صورت آنلاین ایجاد کنند، سریعا فالوئر بگیرند و شروع به انتشار اخبار جعلی کنند.