آبیاری قطره ای روشی مناسب برای آبیاری است که در آن آب با فشار بسیار کم بوسیله روزنه ها یا قطره چکان هایی پای گیاه ریخته می شود. این آب از طریق سیستم آبیاری، طراحی و اجرا شده، خارج می شود و به نازل ها می رسد. بعضاً از این روش با عنوان آبیاری موضعی نیز یاد می شود.

چرا بیشتر کشاورزان و باغدارها به استفاده از آبیاری قطره ای متمایل می شوند؟ دلیل استقبال بسیار زیاد از این مدل چیست؟ دلایل زیادی در پاسخ به این سوال وجود دارد. در این مطلب سعی شده است به عمده ترین مزیت ها و معایب این روش آبیاری اشاره شود. لطفاً با ما همراه باشید.

مزایای آبیاری قطره ای

• راندمان بالا: امروزه آبیاری قطره ای کارآمدترین روش در میان بقیه انواع روش های آبیاری محسوب می شود. در این روش آب را دقیقاً در محلی که نیاز دارید استفاده می کنید. میزان آبیاری از حد مورد نیاز بیشتر نمی شود. از رشد علف های هرز که در سایر روش ها اجتناب ناپذیر است جلوگیری می کنید و مهمتر از همه در مصرف آب صرفه جویی می کنید. همچنین می توانید هزینه هایی را که در قبال مصرف کمتر عاید شما می شود پس انداز کنید.
• صرفه جویی در مصرف آب: در این باره نیازی به توضیح و تکرار مکررات نیست. لطفاً در مصرف آب مهمترین منبع زیستی نهایت دقت و وسواس را به خرج دهید. تلفات و استفاده غلط از منابع آب شیرین در کشاورزی، زراعت و باغداری ما بسیار فراتر از حد بحرانی است. استفاده از یک سیستم آبیاری قطره ای در حد بسیار زیادی تبخیر، تلفات و رواناب را کاهش می دهد.
• صرفه جویی در هزینه ها: در آبیاری قطره ای شما آب را مستقیماً به ریشه گیاه می رسانید و با این کار مقدار قابل توجهی در هزینه های خود صرفه جویی می کنید. برآوردها این اطلاعات را به ما می‌دهند که هزینه ها از 30% تا 50% در این روش کاهش پیدا می کنند. در این روش امکان اتوماتیک کردن آبیاری با استفاده از یک تایمر آبیاری و یا کنترلر آبیاری به همراه شیر برقی آب به سادگی امکان پذیر است. هزینه خرید و نصب یک تایمر یا کنترلر آبیاری در مقایسه با استفاده از نیروی انسانی بسیار ناچیز و کاملاً مقرون به صرفه است.

با اجرای صحیح و اصولی یک سیستم آبیاری قطره ای در بازه زمانی 1 تا 2 فصل زراعی می توانید هزینه های خرید لوازم آبیاری و نصب و اجرای آن را پوشش دهید.

بعد از اجرا و استفاده از این سیستم کاهش قابل ملاحظه ای را در صورتحساب های قبض های آب و برق خود مشاهده خواهید کرد. همچنین با یک برنامه ریزی مناسب و انتخاب های صحیح در خرید لوازم آبیاری، اجزای سیستم آبیاری قطره ای شما سال ها دوام آورده قابل استفاده خواهند بود.

• تطبیق پذیری مکانی: سیستم های آبیاری قطره ای را تقریباً می توان در هر موقعیت جغرافیایی اجرا کرد. باغ های میوه، تاکستان ها، گلخانه ها و حتی کشت های ردیفی. دامنه های تپه ها و زمین های ناهموار و مکان هایی که امکان آبیاری سطحی یا آبیاری بارانی در آن ها غیر ممکن یا همراه با هزینه های زیاد است. از مهمترین مزایای آبیاری قطره ای همین مورد است که متاسفانه در کشور ما به دلیل عدم اطلاعات کافی مهجور مانده است.
• سلامت گیاه و کنترل بیماری ها: آبیاری قطره ای آب را به ریشه گیاه می رساند و به برگ های آن نمی پاشد. این عمل از رشد و گسترش قارچ ها و بیماری های رایج گیاهان که در اثر رطوبت ایجاد می شوند جلوگیری می کند. مزیت دیگر آن جلوگیری از سوختگی برگ ها با آفتاب در اثر وجود قطرات آب روی آنها است.
• تزریق کود در سیستم: در آبیاری قطره ای و با استفاده از یک سیستم تزریق کود امکان رساندن کودهای مورد نیاز گیاهان به سادگی امکان پذیر است. معمولاً در ابتدای سیستم از یک انژکتور کود استفاده می شود و در مواقع مورد نیاز کود به سیستم تزریق می شود. این روش از سایر روش های سنتی و قدیمی بسیار به صرفه تر و پربازده تر است.

معایب آبیاری قطره ای

گرفتگی قطره چکان ها: شاید گرفتگی قطره چکان ها را بتوان یکی از مهمترین مشکلات آبیاری قطره ای دانست. معمولاً در هر جایی که استفاده از این روش با شکست مواجه شده یا کنار گذاشته شده است، گرفتگی عامل اصلی بوده است. برای جلوگیری از این مشکل 2 راه حل اصلی وجود دارد. یکی توجه به کیفیت آب و استفاده از فیلتر آبیاری برای بالا بردن آن و دیگری استفاده از قطره چکان هایی که امکان گرفتگی در آنها کمتر است. برای این منظور می توان از برندهای مطرح و با کیفیت استفاده کرد که تولیداتشان شامل محصولات خودشوینده هم است.

تجمع نمک در سطح خاک: با توجه به اینکه اکثر مساحت کشور  ایران ما مناطق خشک و نیمه خشک است، میزان بارندگی و متوسط مقدار آن در مقایسه با متوسط جهانی بسیار پایین است. مقدار بارش های جوی در ایران کمتر از 1/3 (یک سوم) متوسط جهانی است. در نتیجه آبیاری به روش قطره ای، نمک در اطراف گیاه جمع می شود و در اثر بارندگی های کم و به ندرتی که اتفاق می افتد به سطح پایین تر و منطقه توسعه ریشه ها نفوذ می کند و موجب اختلال در شد گیاه می شود.

برای جلوگیری از این مشکل توصیه می شود که در هنگامی بارندگی آغاز می‌شود سیستم آبیاری قطره ای خود را خاموش نکنید تا نمک و املاح از این منطقه رانده و به اصطلاح خاک شسته شود. همچنین در انتهای هر فصل زراعی و قبل از شروع دوره بعدی، می توانید با یک آبیاری سطحی سنگین نسبت به شستن نمک ها اقدام کنید. پس حواستان به این نکته باشد که: زمینی که قرار است در آن از سیستم آبیاری قطره ای استفاده شود امکان آبیاری سطحی را داشته باشد.

محدودیت حرکت آب در خاک و توسعه نیافتن ریشه: علی رغم مزیت مساحت کمتر خیس شده در آبیاری قطره ای نسبت به سایر روش ها، مشکلی نیز وجود دارد. در اثر این گسترش کمتر آب، ریشه ها نیز به نسبت با رشد کمتری مواجه می شوند. از معایب توسعه نیافتگی ریشه می توان به مقاومت کم درختان در برابر بادها اشاره کرد. توصیه می شود اجرای این سیستم در ابتدای کاشت درختان میوه صورت بگیرد و حتی المقدور از تغییر روش آبیاری باغ هایی که مسن و درختان کهنسال دارند خودداری کنید  به این دلیل که دارای ریشه های گسترده هستند. زیرا این کار باعث کمبود آب در منطقه ریشه های آنها و در نتیجه منجر به صدمه دیدنشان می شود.

هزینه اولیه نصب و اجرا: هزینه اولیه نصب و اجرای یک سیستم آبیاری قطره ای نسبت به روش های سنتی و قدیمی بیشتر است. با توجه به اجزای مورد نیاز شما و استفاده از تجهیزات آبیاری از و ادواتی مانند لوله آبیاری قطره ای، سیستم فیلتراسیون و تزریق کود این هزینه ها متغیر است. به نظر می رسد استفاده از این روش برای محصولاتی که سود بیشتری نسبت به سایر محصولات موجود در بازار دارند مناسب تر باشد.

منبع :

https://parsinoo.ir/