نویسنده: صادق پارسا

شهرخوان: استان اردبیل یکی از قطب‌های کشاورزی، گردشگری و صنعتی کشور است که دهه‌ها از نبود زیرساخت ریلی رنج می‌برد. پروژه راه‌آهن اردبیل–میانه که از دهه ۸۰ کلید خورد، یکی از مهم‌ترین طرح‌های ملی برای اتصال این استان به شبکه حمل‌ونقل ریلی کشور به شمار می‌رود. با تکمیل این پروژه، استان اردبیل به مسیر ریلی سراسری متصل می‌شود و مزایای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی چشمگیری را به همراه خواهد داشت.

 مشخصات فنی پروژه راه‌آهن میانه–اردبیل

• طول مسیر: ۱۷۵ کیلومتر

• تعداد تونل‌ها: ۲۵ تونل به طول بیش از ۱۱ کیلومتر

• تعداد پل‌ها: بیش از ۵۰ پل

• سرعت طراحی:

  • برای قطارهای مسافری: ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت

  • برای قطارهای باری: ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت

• ظرفیت حمل سالانه:

  • ۶۰۰ هزار مسافر در فاز نخست

  • ۱.۵ میلیون مسافر و ۴ میلیون تن بار در چشم‌انداز بلندمدت

آخرین وضعیت پروژه

بر اساس جدیدترین اظهارات مقامات کشوری و استانی، پروژه وارد مراحل پایانی ریل‌گذاری و تست‌های فنی شده و طبق برنامه‌ریزی‌ها، تا پایان سال ۱۴۰۴ به‌طور کامل برای استفاده مسافری آماده خواهد شد.

 پیشرفت فیزیکی پروژه:

• بیش از ۹۳٪ پیشرفت فیزیکی

• تکمیل زیرسازی تا بیش از ۹۵٪

• ریل‌گذاری در بیشتر مقاطع انجام شده

• آماده‌سازی ایستگاه‌های بین‌راهی در جریان است

 اظهار نظر معاون وزیر راه:

«پیشرفت فعلی مسیر به گونه‌ای است که می‌توانیم در سال جاری بخشی از آن را به بهره‌برداری آزمایشی برسانیم. برنامه ما حرکت قطار در بخشی از مسیر تا شهریور ۱۴۰۴ است.»

 منابع مالی و بودجه‌های تزریقی در ۴ ماه گذشته

 بهمن ۱۴۰۳:

• تخصیص ۳۰۰ میلیارد تومان بودجه تکمیلی

 اسفند ۱۴۰۳:

• پیشنهاد استفاده از منابع تبصره ۱۸ و ماده ۵۶ برای تأمین اعتبارات مورد نیاز

 فروردین ۱۴۰۴:

• تصویب ۱۲ هزار میلیارد ریال (۱۲۰۰ میلیارد تومان) از سوی دولت سیزدهم برای تکمیل پروژه

 اردیبهشت ۱۴۰۴:

• استاندار اردبیل: «برای تکمیل پروژه، حدود ۳۰ هزار میلیارد ریال دیگر مورد نیاز است.»

 نظرات و مواضع مقامات و کارشناسان

 وزیر راه و شهرسازی:

«پروژه راه‌آهن اردبیل از اولویت‌های ملی است و هیچ بهانه‌ای برای تأخیر قابل قبول نیست. همه توان دولت برای افتتاح پروژه تا پایان ۱۴۰۴ بسیج شده است.»

 علی نیکزاد (نایب رئیس مجلس):

«بیش از ۲۰ سال مردم اردبیل منتظر این پروژه هستند. ما از تمام ظرفیت نظارتی مجلس برای تسریع در اجرای این طرح استفاده کرده‌ایم.»

 صدیف بدری (نماینده اردبیل):

«بیش از ۵۰٪ از مشکلات پروژه ناشی از تأمین مالی بوده است. با تخصیص جدید، امیدواریم اردبیلی‌ها بالاخره صدای سوت قطار را بشنوند.»

 مزایای راه‌آهن اردبیل–میانه

 اقتصادی:

• کاهش هزینه حمل کالا و مسافر تا ۳۰٪، اتصال به بازارهای داخلی و خارجی، افزایش صادرات محصولات کشاورزی و صنعتی استان

 اجتماعی:

افزایش دسترسی روستاها و مناطق کمتر توسعه‌یافته ، ایجاد بیش از ۵۰۰۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم، افزایش مهاجرت معکوس به مناطق اطراف مسیر ریلی

 زیست‌محیطی:

کاهش آلایندگی ناشی از خودروها و کامیون‌ها ، صرفه‌جویی در مصرف سوخت تا ۲۵ میلیون لیتر در سال، کمک به کاهش تلفات جاده‌ای در مسیرهای پرتردد

 چشم‌انداز آتی

با بهره‌برداری کامل از پروژه، زمینه اتصال راه‌آهن اردبیل به شبکه ریلی آذربایجان، ترکیه و قفقاز نیز فراهم می‌شود که می‌تواند جایگاه ژئوپلیتیکی استان را ارتقا دهد. همچنین، فاز دوم پروژه در آینده می‌تواند مسیر اردبیل–پارس‌آباد را نیز پوشش دهد.

 نتیجه‌گیری

پروژه راه‌آهن اردبیل–میانه یکی از بزرگ‌ترین و پرچالش‌ترین پروژه‌های عمرانی کشور است که پس از سال‌ها انتظار، بالاخره در مراحل نهایی قرار گرفته است. با تخصیص اعتبارات کافی و هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول، می‌توان به افتتاح کامل آن در سال جاری امیدوار بود. اجرای این طرح می‌تواند مسیر توسعه همه‌جانبه استان اردبیل را هموار سازد.