معشوق تو همسایه و دیوار به دیوار

همسایه‌ای که می‌تواند جای خالی خانواده را تا حدی برای ما پر کند ، کمک حال مان باشد و در قبال هم وظایف و حقوقی داریم. همسایگی در گذشته معنایی متفاوت داشت؛ گاهی تلفن، تلویزیون و ادویه‌جاتِ ناهار و شام‌مان در اشتراکِ هم بود. اگر مهمانی‌ها گسترده می‌شد، به خانه‌ همسایه هم راه پیدا می‌کرد. بچه‌ها انگار متعلق به همه خانه‌های آن اطراف بودند؛ اگر در وسطِ بازی گرسنه یا تشنه می‌شدند، فرقی نمی‌کرد که در کدام خانه نیازشان را رفع کنند. در گذشته وجود یک دیوار مشترک باعث می‌شد که به دو خانه‌ مجاور، نام همسایه را بدهیم و این نام، مسئولیتی در قبالِ اهالی آن دو خانه ایجاد می‌کرد به طوری که حتی با زدن ضربه‌ای به دیوارِ مشترک، می‌شد همسایه را برای کاری احضار یا از موضوعی مطلع کرد.

یکی از لحظات نفس‌گیر کودکی خیلی از ما، وقتی بود که توپ‌مان داخل حیاط همسایه می‌افتاد و برای گرفتن آن مراجعه می‌کردیم. دختربچه‌ها با هم کنار حیاط یکی از خانه‌ها بساط خاله‌بازی پهن می‌کردند. پسرهاهم روزشان توی کوچه با هم شب می‌شد. همه محرم اسرار هم بودند. گاهی دختر و پسری از نوجوانی دل باخته هم می‌شدند و پیوندی خانوادگی هم بین همسایه‌ها ایجاد می‌شد. اما امروزه مجموعه اشتراکاتی که باعث به وجود آمدن نام همسایه می‌شود، خیلی بیشتر از یک دیوارِ مشترک است در واقع چند متر زمین تبدیل به مساحت مشترک چندین خانه شده است که روی هم ساخته شده‌اند. راه‌پله‌ها، آسانسور و پارکینگ متعلق به چندین خانواده است.

این روزها جنس حقوق و وظایف همسایه‌ها درقبال هم مقداری تغییر کرده و حتی پیچیده‌تر شده است. جابه‌جایی مکرر خانواده‌های اجاره‌نشین و تعداد زیاد خانواده‌های یک مجتمع، مفهوم تعلق به محله، علاقه به بچه محل و در نهایت ویژگی‌های دنیای جذاب همسایگی را هم تغییر داده است اما در همین روزگار هم باید حواس‌مان باشد کسانی‌ را که پیرامون ما زندگی می‌کنند ،نباید فراموش کنیم وباید در رنج و شادی‌شان شریک باشیم و اسباب ناراحتی‌شان را فراهم نکنیم. به قول مولانا: «ای قوم به حج رفته کجایید کجایید/ معشوق همین جاست بیایید بیایید/ معشوق تو همسایه و دیوار به دیوار/ در بادیه سرگشته شما در چه هوایید» در این پرونده به مناسبت روز «همسایه خوب» از چند جنبه بررسی می‌کنیم که همسایه خوب چه کسی است و چه باید کرد تا همسایه خوبی باشیم.