راز قاعدگی خانم‌ها در خانواده

راز قاعدگی خانم‌ها در خانواده

نویسنده: اکرم انتصاری

هنوز در خیلی از داروخانه‌ها و فروشگاه‌ها پد بهداشتی برای عادت ماهانه خانم‌ها را در پلاستیک مشکی می‌گذارند و با آن مثل یک راز شرم‌آور رفتار می‌کنند. در بعضی خانواده‌ها هنوز موضوع عادت ماهانه یک راز بین مادر و دختر است و بقیه اعضای خانواده نباید بفهمند آن دختر در چه وضعیتی قرار دارد تا حرمت خانواده حفظ شود! در بعضی مدرسه‌ها جوری با دانش‌آموز برخورد می‌شود که انگار او مسئول قاعدگی در بدن خود است و به درد و رنج او که شاید بیشتر از ۱۱سال نداشته باشد، آن‌چنان که باید اهمیت داده نمی‌شود. حتی هنوز بعضی دختران و زنان وقتی می‌خواهند پد بهداشتی بخرند و فروشنده آقاست، هزاربار با خود کلنجار می‌روند. همه این‌ها نشان می‌دهد هنوز فرهنگ‌سازی در جامعه درباره مسئله قاعدگی، عادت ماهانه، پریود یا هر چیزی که اسمش را می‌گذارید، جای کار دارد. جامعه هنوز آن‌طور که باید درباره قاعدگی آموزش ندیده و ضرورت بیان درست آن به یک «مسئله» تبدیل نشده است. موضوع این نیست که این دوره در بلندگو جار زده شود بلکه می‌خواهیم درباره این بگوییم که جامعه باید درباره آن اطلاع داشته باشد تا شرایط فرد در آن دوره لحاظ شود. فرهنگ‌سازی درباره قاعدگی به شناخت کامل این موضوع و ابعاد مختلف روانی و سلامتی آن برمی‌گردد. حتی در مواردی، افرادی که اطلاعات کافی درباره این موضوع دارند از آن به عنوان یک حربه استفاده می‌کنند و تا رفتار غیرمعمولی از یک دختر یا زن در این دوره می‌بینند، می‌گویند «باز پریودی زده به سرت؟»، «عادت ماهیانه شدی و خل‌بازیات شروع شد؟» و تعابیر زشتی که هر کدام درد بزرگ‌تری را روی دوش مخاطب می‌گذارد. شاید در رسانه‌های جمعی مانند تلویزیون سکانس‌کوتاهی در یک سریال سلامت محور مثل «منم دوستت دارم» از شبکه سلامت و «ماه‌ترین» به عادت ماهانه زنان اشاره کرده باشد اما هنوز خیلی مانده است تا مصائب قاعدگی در جامعه حل شود. ما حتی در تلویزیون و رسانه‌های دیگرمان کار قوی و مستمری برای فرهنگ‌سازی قاعدگی نداریم و به همین دلیل این مسئله همچنان «مگو» مانده است. در پرونده امروز زندگی سلام در کنار بیان ضرورت فرهنگ‌سازی درباره قاعدگی، پای صحبت دکتر سیمین کاظمی پزشک و جامعه‌شناس نشستیم و از او درباره راه‌های فرهنگ‌سازی قاعدگی پرسیدیم.

تابوی قاعدگی از نیویورک تا اوگاندا !

در یک مطالعه جهانی که به مناسبت روز بهداشت قاعدگی در ۲۸می انجام شده بود، از هر ۳ پسر یک نفر فکر می‌کرد که قاعدگی باید مخفی بماند. این نظرسنجی از میان حدود ۴هزار پسر و مرد جوان از ۴ کشور برزیل، اندونزی، هلند و اوگاندا انجام شد و رایج‌ترین دلیلی که آن‌ها ذکر کردند، این بود که قاعدگی یک «مسئله خصوصی» برای دختران و زنان است. این نظرات یعنی مشکلات مربوط به این موضوع منحصر ایران نیست و فرهنگ قاعدگی در دنیا کم یا زیاد دچار ضعف است. بعضی کشورها قدم‌های بزرگی برای درک مسئله قاعدگی در جامعه‌شان برداشته‌اند و در حال حل این موضوع هستند. در کشورهای درحال توسعه اوضاع فرق می‌کند و هنوز با مسئله قاعدگی، شبیه یک تابو برخورد می‌شود. حتی وقتی دونالد ترامپ در دوره انتخاباتی قبلی ریاست جمهوری آمریکا گفت «مجین کلی» مجری فاکس نیوز به خاطر پریود شدن از او سوالات غیرمنصفانه پرسیده، معلوم شد قاعدگی در یکی از به‌ظاهر پیشرفته‌ترین کشورهای جهان هم هنوز «مسئله» است و تابوهای قاعدگی و استفاده از آن به عنوان یک دستاویز، تقریبا یک فرهنگ جهانی است. مردان و پسران هنوز آن‌طور که باید درباره قاعدگی و مسائلش نمی‌دانند و آشنا نبودن با فرایند طبیعی بدن زنان باعث می‌شود تصوراتی عجیب‌و‌غریب درباره دوره ماهانه داشته باشند. آگاهی‌بخشی به مردان و حتی زنان می‌تواند از خانواده تا محل کار و جامعه اثربخش باشد و بخشی از بار روانی این موضوع را در دوره قاعدگی خانم‌ها کمرنگ کند.

اولین قاعدگی با حمایت همراه باشد

برای شروع بهتر است بدانید رحم زنان از دوره بلوغ تا زمان يائسگی هر ماه دچار تغييراتی می‌شود. در اين تغييرات ضخامت جداره رحم هر ماه افزايش می‌يابد و در صورت باردار نشدن فرد به واسطه تغییرات هورمونی، جداره داخلی رحم شروع به ریزش می‌کند و اين جاست که دوره ماهانه زنانه آغاز می‌شود. اما غير از اين اتفاقات، خانم‌ها در کنار خون‌ريزی، مسائل ديگری را هم ممکن است تجربه کنند. به عنوان مثال، بیشتر با دل‌درد و کمردرد روبه‌رو می‌شوند و گاهی درد آن‌قدر شدید است که فرد را به مراکز درمانی می‌کشاند. علایم دیگری مانند تهوع، مشکلات گوارشی، سردرد و … هم وجود دارد. البته خانم‌ها در چند روز منتهی به شروع دوره ماهانه خود ممکن است نشانه‌های پیش‌قاعدگی را تجربه کنند؛ به‌طور مثال تغییرات خلقی، خستگی زیاد، تحریک‌پذیری و … . نکته مهم دیگر این است که از سال ۱۹۵۰میلادی، تعداد دخترانی که اولین قاعدگی خود را زودتر از موعد (قبل از سن ۱۱سالگی) تجربه می‌کنند، تقریبا دوبرابر شده است. یعنی بلوغ زودرس در سطح جهانی در حال رخ دادن است در حالی که هنوز درباره قاعدگی آن‌طور که باید فرهنگ‌سازی نشده است. «هیلی مریک» مربی قاعدگی در مدارس انگلیس است و با تکیه بر تجربه‌های خود برای مواجهه با اولین قاعدگی در دختران توصیه می‌کند: «یک جعبه زیبا برای اولین قاعدگی بسازید که حاوی محصولات و کتاب‌هایی درباره شروع این دوره است. می‌توانید فیلم‌های مربوط به این دوره را که مناسب سن نوجوان‌هاست هم انتخاب کنید، با او ببینید و درباره آن حرف بزنید. اجازه بدهید فردی که اولین قاعدگی‌اش را تجربه می‌کند بداند که دوستش دارند، حمایت می‌شود و می‌تواند سوال کند.»

The secret of women’s menstruation in the family